Je ziet het woord biologisch steeds vaker op verpakkingen en in de supermarkt. Maar wanneer mag vlees eigenlijk biologisch worden genoemd? En wat is er anders aan een biologisch gehouden koe of kip? Biologisch is meer dan een term die iets zegt over de kwaliteit van een product. Voor biologische landbouw gelden in Europa wettelijke regels. Die regels hebben betrekking op onder andere de manier waarop dieren worden gehouden, waarmee ze worden gevoerd, het gebruik van medicijnen en de herkomst van het voer. Bedrijven die biologische producten produceren of verhandelen, worden hierop gecontroleerd.
Bij LeJean hebben we zowel biologisch rundvlees als biologische kip in ons assortiment. Maar wat betekent het biologische keurmerk nu precies?
Biologisch is wettelijk vastgelegd
Een product mag niet zomaar biologisch worden genoemd. In Europa zijn wettelijke voorschriften opgesteld voor biologische landbouw en veehouderij. In Nederland houdt SKAL Biocontrole toezicht op de naleving van deze regels. SKAL controleert bedrijven die biologische producten produceren, verwerken, verpakken, opslaan, importeren of verhandelen. Bedrijven worden gecontroleerd en moeten kunnen aantonen dat zij volgens de biologische voorschriften werken. Daarom betekent het biologische keurmerk iets anders dan bijvoorbeeld een algemene omschrijving als "natuurlijk" of "duurzaam". Voor biologisch bestaan concrete wettelijke eisen.
Wat maakt vlees biologisch?
Om vlees als biologisch te mogen verkopen, begint het bij de manier waarop het levende dier wordt gehouden. De biologische regels kijken naar verschillende onderdelen van de veehouderij.
1. Het voer moet aan biologische eisen voldoen
Een biologisch gehouden dier krijgt biologisch voer. Daarbij gelden regels voor de herkomst en samenstelling van het voer. Voor runderen speelt ruwvoer, zoals gras en ander vezelrijk voer, een belangrijke rol. Biologische landbouw richt zich daarbij op een natuurlijk passend voedingspatroon voor het dier. Ook bij biologische kip gelden regels voor het voer. Zo is niet alleen het dier zelf onderdeel van de biologische keten, maar ook wat het dier gedurende zijn leven te eten krijgt.
2. Dieren krijgen ruimte om natuurlijk gedrag te vertonen
Biologische veehouderij stelt eisen aan de huisvesting van dieren. Dieren moeten voldoende ruimte hebben en de omstandigheden moeten aansluiten bij hun natuurlijke behoeften. Voor runderen betekent dit onder andere dat er aandacht is voor beweging en toegang tot buiten wanneer de omstandigheden dat toelaten. Ook voor biologisch gehouden kippen gelden specifieke eisen rondom huisvesting en toegang tot buiten. Het uitgangspunt is dat dieren niet uitsluitend worden gehouden als productiemiddel, maar dat er rekening wordt gehouden met hun natuurlijke gedrag.
3. Buitenruimte speelt een belangrijke rol
Een belangrijk verschil binnen de biologische veehouderij is de aandacht voor toegang tot de buitenruimte. Biologische dieren moeten, wanneer de omstandigheden en regelgeving dit toelaten, toegang hebben tot een uitloop of weide. De precieze eisen verschillen per diersoort. Bij runderen betekent dit bijvoorbeeld dat weidegang een belangrijk onderdeel van de biologische houderij kan zijn. Bij kippen gaat het om toegang tot een buitenuitloop waar zij kunnen scharrelen en natuurlijk gedrag kunnen vertonen. De biologische regels gaan daarbij verder dan alleen de vraag of een dier "buiten komt". Ook de inrichting en het gebruik van de ruimte zijn aan voorwaarden gebonden.
4. Antibiotica en medicijnen zijn aan regels gebonden
Ook het gebruik van diergeneesmiddelen is binnen de biologische veehouderij gereguleerd. Dat betekent niet dat biologische dieren nooit medicijnen mogen krijgen. Wanneer een dier ziek is, moet het natuurlijk gewoon behandeld kunnen worden. Dierenwelzijn staat voorop. Wel gelden er strengere voorwaarden voor het gebruik van bepaalde diergeneesmiddelen en zijn er regels rondom het aantal behandelingen en wachttijden voordat een dier of product weer als biologisch mag worden verkocht. Biologisch betekent dus niet dat een dier geen medicijnen mag krijgen. Het betekent dat het gebruik ervan aan specifieke biologische voorschriften is gebonden.
Is biologisch vlees automatisch beter?
Dat is een interessante vraag, maar daar is geen simpel antwoord op. Biologisch zegt in de eerste plaats iets over hoe een product tot stand is gekomen en aan welke wettelijke voorwaarden daarbij moet worden voldaan. Het keurmerk is geen algemene beoordeling van alle eigenschappen van vlees. Smaak, malsheid, ras, rijpingsduur, het deel van het dier en de bereiding hebben bijvoorbeeld allemaal invloed op hoe vlees uiteindelijk op het bord uitpakt. Biologisch is dus geen synoniem voor "lekkerder". Het vertelt vooral iets over de productiewijze en de voorwaarden waaronder het dier is gehouden.
Waar herken je biologisch vlees aan?
Wie biologisch vlees koopt, kan letten op het Europese biologische keurmerk: het bekende groene blaadje met de sterren. Daarnaast staat op biologische producten informatie over de biologische oorsprong van het product. Bij verpakte producten kun je zo controleren of je daadwerkelijk met een gecertificeerd biologisch product te maken hebt. Dat is misschien wel het belangrijkste om te onthouden: biologisch is geen kwestie van een mooi verhaal op een verpakking, maar van aantoonbare regels en controle.
Biologisch vlees: een keuze die begint bij de herkomst
Wanneer je biologisch vlees koopt, kies je dus niet alleen voor een stuk vlees. Je kiest voor een product dat onderdeel is van een gereguleerde productieketen. Van het voer dat het dier krijgt tot de ruimte waarin het wordt gehouden en van het gebruik van diergeneesmiddelen tot de controle van de bedrijven in de keten: aan verschillende onderdelen worden biologische eisen gesteld.
Bij LeJean kiezen we ervoor om naast ons reguliere assortiment ook biologische rundvleesproducten en biologische kip aan te bieden. Zo kun je zelf bepalen welke herkomst en productiewijze bij jouw wensen passen.